Hoe houd je het taxatievak aantrekkelijk én toekomstbestendig? Volgens emeritus-hoogleraar Vastgoedeconomie Peter van Gool ligt de sleutel in een kortere opleidingsroute én het slimmer inzetten van AI, gebruikmakend van meer én betere data. "De opleiding tot taxateur duurt nu wel erg lang. Daar valt veel winst te behalen."

Peter van Gool gaf jarenlang les aan aankomende makelaars en taxateurs die een NVM-Som-opleiding volgden. “Voor de opleiding tot taxateur ben je al snel zeven jaar bezig. Eerst een universitaire of hbo-studie, dan vaak nog een makelaarsopleiding en vervolgens een taxateursopleiding met een meester-gezeltraject. Als je die route niet volgtijdelijk zou hoeven afleggen zijn daar jaren mee te winnen. Zó ingewikkeld is het niet om onderdelen gelijktijdig te doen. Je kunt dan veel eerder zelfstandig aftekenen en een volwaardig salaris ontvangen. Dat biedt een aantrekkelijk perspectief.”

Flexibeler opleiden

Bij NRVT is de duur van de opleiding ook onderwerp van gesprek, zegt Van Gool. De oud-voorzitter van de voormalige Centrale Raad is nog altijd aan de overlegtafels te vinden. “Het zou goed zijn als er meer korte opleidingstrajecten tot taxateur komen.” Hij noemt de nieuwe, voltijdse bacheloropleiding tot makelaar of taxateur in landelijk vastgoed bij de Aeres Hogeschool Dronten een lichtend voorbeeld. “Die is sneller en flexibeler af te ronden, direct na het behalen van een mbo-, havo- of vwo-diploma.” Daarnaast vindt hij het belangrijk de onderwijsprogramma's breder in te richten. “Dat maakt ze aantrekkelijker voor studenten die nog niet precies weten wat ze willen.”

Automatisering omarmen

Ook het automatiseren van deelprocessen kan het taxatievak interessanter maken. “Door met AI-modellen te werken houd je meer tijd over om kritisch te kijken naar wat er uit de modellen komt, bijvoorbeeld door de databronnen na te lopen. Als taxateur kun je dan echte waarde toevoegen.”

Dat je het maken van betrouwbare taxaties volledig aan AI kunt overlaten, is volgens Van Gool een illusie. “Als de datakwaliteit en databeschikbaarheid gering is, kan AI gaan hallucineren.” Aandacht vragen bijvoorbeeld de gemelde huurprijzen. “De gerapporteerde huurprijzen zijn vaak wenshuren. Als je ze vergelijkt met wat er feitelijk is overeengekomen in de huurcontracten klopt daar vaak niet al te veel van. Door alle huurincentives ligt de huur effectief gezien soms veel lager dan de huur die in het contract staat. Een goede taxateur ziet dat, maar een AI-model kan zulke foutieve gegevens blindelings overnemen. Je moet dan kunnen doorgronden waar het fout gaat. Het maken van betrouwbare taxaties is en blijft daarom een vak!”

Aandacht voor transactiedata

“Zonder goede transactiedata kun je niet tot betrouwbare taxaties komen”, vult Van Gool aan. Het verbeteren van de hoeveelheid transactiedata en de kwaliteit ervan verdient dan ook prioriteit. Hij ziet dat Stichting Vastgoeddata ‘StiVAD’, een neutraal informatieplatform voor vastgoedtransactiegevens, daarin al goed op weg is, al gaat het niet gemakkelijk. “Iedereen wil graag data halen – het liefst gratis – maar bij het brengen van transactiegegevens geven velen niet thuis.” Meer beschikbare transactiedata zou taxateurs enorm helpen, concludeert hij. “Er is dus nog veel werk te verrichten.”