Hoe taxeer je 39 bunkers uit de Tweede Wereldoorlog als er geen vergelijkbare transacties bestaan? Die vraag kreeg Register-Taxateur Paul van Heerwaarden voorgelegd. Wat begon als een verzoek om een waarde vast te stellen voor een bijzondere collectie objecten langs de Texelse kust, groeide uit tot een van de meest opvallende opdrachten uit zijn bijna vijftigjarige loopbaan. Een taxatie waarbij niet alleen bouwkundige kenmerken een rol speelden, maar ook geschiedenis, erfgoed en vakmanschap.

Geworteld op Texel

Voor Paul was het bepaald geen standaardopdracht. De geboren en getogen Texelaar werkt al sinds 1979 in de makelaardij en taxatiebranche. Na de verkoop van zijn makelaardijpraktijk in 2018 richt hij zich volledig op taxaties, met name grotere en complexere objecten. Op Texel is hij bovendien wat je een 'Bekende Texelaar' noemt. "Op Texel zijn de lijntjes kort", zegt hij. "Als er iets met vastgoed speelt, weet men mij vaak wel te vinden." Dat deze bijzondere opdracht uiteindelijk op zijn bureau belandde, was dan ook niet zo verrassend.

Geen referenties, wel een waarde

De opdracht kwam via een eigenaar die een reeks van 39 objecten wilde verkopen. Voor de voorgenomen transactie was een onafhankelijke waardebepaling nodig. Alle objecten hadden een relatie met de Tweede Wereldoorlog; bunkers die ooit deel uitmaakten van de Duitse verdedigingswerken langs de Texelse kust. Vergelijkingsmateriaal ontbrak volledig. Paul koos daarom voor een andere benadering en keek onder meer naar de herbouwwaarde, de gebruikte materialen en de tijd die nodig was geweest om de objecten te realiseren. "Het was eigenlijk geen gewone vastgoedtaxatie", zegt hij. "Je kijkt niet alleen naar stenen en beton, maar ook naar de historische betekenis. Het gaat dan net zo goed over erfgoed als over vastgoed."

Balanceren tussen vastgoed en erfgoed

Dat historische aspect speelde op Texel een bijzondere rol. Het eiland was het toneel van de Georgische opstand, een strijd tussen Duitse militairen en gevangengenomen Georgiërs. Die geschiedenis gaf de objecten een extra dimensie. Hoe uniek waren ze? En hoe vertaal je hun historische betekenis naar een onderbouwde en navolgbare waardering? Na afronding van het rapport lichtte Paul zijn taxatie toe aan beide partijen. Met succes: zowel koper als verkoper konden zich vinden in de onderbouwing en bereikten overeenstemming over de prijs en voorwaarden.

De verrassende ontknoping

Wie tot nu toe dacht dat Paul 39 echte bunkers heeft getaxeerd, komt bedrogen uit. De objecten die hij waardeerde waren namelijk geen bouwwerken langs de Texelse kust, maar uiterst gedetailleerde, handgemaakte maquettes op schaal 1:35. Ze waren vervaardigd door een bekende Texelaar, die jarenlang werkte aan een nauwkeurige weergave van de bunkers die onderdeel uitmaakten van de Atlantikwall op het eiland.

Vandaag de dag zijn de maquettes te bewonderen in het Luchtvaart- en Oorlogsmuseum Texel. Voor bezoekers vormen ze een indrukwekkende visualisatie van de oorlogsgeschiedenis van het eiland. Voor Paul blijft het vooral een opdracht die laat zien hoe veelzijdig het taxatievak kan zijn. "Dat maakt ons vak zo mooi," besluit hij. "Soms taxeer je een bedrijfshal die lijkt op honderd andere. En soms krijg je een opdracht waarbij je buiten alle gebruikelijke kaders moet denken."

----

Deel jouw bijzondere taxatie

Heb jij een taxatie uitgevoerd die je is bijgebleven? Een uniek object, een onverwachte uitdaging of een bijzonder verhaal uit de praktijk? Stuur een korte toelichting naar communicatie@nrvt.nl en inspireer collega-taxateurs met jouw ervaring.