Data en modelmatig waarderen veranderen het taxatievak in hoog tempo. Dat biedt kansen, maar roept ook nieuwe vragen op. De vraag is: hoe ga je als taxateur om met al die gegevens? En hoe onderscheid je betrouwbare data van dubieuze bronnen? Om kennis hierover samen te brengen heeft NRVT de Commissie Taxatiedata & Modelmatig waarderen (CTM) ingesteld. Voorzitter van deze nieuwe commissie is Ruud Kathmann. Volgens hem ligt de kracht van de commissie vooral in één centraal idee: het creëren van een ontmoetingsplaats waar verschillende perspectieven op taxatiedata samenkomen.

Een achtergrond op het snijvlak van data, recht en vastgoed

Hoewel Kathmann geen Register-Taxateur is, is zijn loopbaan sterk verbonden met het vastgoed- en taxatiedomein. Hij begon als geodetisch ingenieur en studeerde af bij een jurist als hoogleraar aan de Technische Universiteit Delft, waar hij later ook doceerde op het gebied van grondeconomie. Een groot deel van zijn loopbaan werkt Kathmann bij de Waarderingskamer, waar hij zich intensief bezighoudt met het WOZ-domein en met vraagstukken rond datakwaliteit. “Binnen het WOZ-proces werk je met enorme hoeveelheden gegevens. De kwaliteit van een taxatie hangt uiteindelijk af van de kwaliteit van de data die je erin stopt.” Veel van die vraagstukken herkent hij ook in andere domeinen van het taxatievak, bijvoorbeeld bij de beschikbaarheid van huurgegevens voor commercieel vastgoed. “Dat soort dataproblemen spelen dus breder dan één domein.”

Data verandert het taxatievak

Volgens Kathmann staat het taxatievak aan de vooravond van een nieuwe fase. De afgelopen tien jaar is er al veel veranderd, maar de komende tien jaar zullen volgens hem nog ingrijpender worden. “De gebruiker van taxaties is kritischer geworden. Vroeger kon je volstaan met: ‘ik heb er verstand van en dit is de waarde’. Dat kan tegenwoordig echt niet meer. Er wordt transparantie verwacht.” Tegelijkertijd groeit de hoeveelheid beschikbare informatie snel. Volgens Kathmann raakt die ontwikkeling ook aan een bredere maatschappelijke trend: data worden steeds meer gedeeld en collectief gebruikt. “De kennis die je als taxateur opbouwt, draagt uiteindelijk bij aan een breder inzicht in vastgoedwaarden. Dat is een verschuiving waar we de komende jaren steeds meer mee te maken krijgen.”

Waarom een commissie over taxatiedata?

Binnen deze ontwikkelingen ziet Kathmann een belangrijke rol voor de Commissie Taxatiedata & Modelmatig waarderen. Het doel is om kennis en perspectieven uit verschillende delen van het taxatiedomein samen te brengen. “In de commissie zitten taxateurs uit verschillende Kamers, maar ook modelwaardeleveranciers, het Kadaster, banken en andere opdrachtgevers. Iedereen kijkt vanuit een andere invalshoek naar taxatiedata.” Juist die combinatie maakt het waardevol, zegt hij. “Geen enkele partij heeft het volledige overzicht. Door die perspectieven samen te brengen kun je beter begrijpen waar de knelpunten zitten.”

De commissie zal niet alle problemen zelf kunnen oplossen, benadrukt hij. Wel kan zij een belangrijke rol spelen in het signaleren en agenderen van knelpunten. “Een individuele taxateur heeft weinig invloed op een dataleverancier. Maar namens een collectief van taxateurs kun je wel proberen de infrastructuur van taxatiedata te verbeteren.” Daarnaast wil de commissie taxateurs helpen bij het verantwoord gebruik van data en modellen. “Modellen zijn hulpmiddelen, maar de taxateur blijft verantwoordelijk voor de interpretatie. Het gaat dus niet om een tegenstelling, maar om het vinden van de juiste balans.”

Data als motor van verandering

De oprichting van de CTM past binnen de bredere vernieuwing van de NRVT-governance en het convenant met de overheid. Volgens Kathmann is dat een ambitieuze stap. “NRVT richt zich op het bewaken van de kwaliteit van individuele taxaties. Aandacht voor de bredere taxatie-infrastructuur in Nederland ondersteunt dit werk.” Tegelijkertijd vraagt dat om een lange adem. “Dit zijn ontwikkelingen die niet in een paar maanden tot grote veranderingen leiden.”

Om te illustreren hoe data een sector kan veranderen, maakt Kathmann een vergelijking met een andere industrie. “Denk eens aan hoe we twintig jaar geleden een vakantie boekten. Dat was een totaal ander proces dan nu. Platforms zoals Booking.com hebben laten zien hoe je data, aanbod en gebruikers bij elkaar kunt brengen in één omgeving.” Volgens hem ligt daarin een interessante parallel met het taxatiedomein. “Zo’n platform kan alleen functioneren als aanbieders bereid zijn hun informatie te delen. Transparantie en samenwerking zijn essentieel om het geheel te laten werken.”

Van losse puzzelstukjes naar samenhangend inzicht

Voor het eerste jaar heeft Kathmann een duidelijke ambitie: een gezamenlijke agenda formuleren. “In de commissie zitten mensen met verschillende achtergronden: taxateurs, banken, woningcorporaties en data- en modelwaardeleveranciers. Als we het eens worden over de belangrijkste thema’s, zijn we al een heel eind.” Volgens hem ligt de waarde van de commissie uiteindelijk niet alleen in concrete oplossingen, maar ook in de samenwerking die ontstaat. “Als we bijdragen aan betere data, meer inzicht in het gebruik van modellen en uiteindelijk aan de kwaliteit van taxaties, dan hebben we iets bereikt. Maar misschien nog belangrijker is dat de commissie een plek wordt waar al die verschillende perspectieven samenkomen: een echte ontmoetingsplaats voor de ontwikkeling van het taxatievak.”