Bij Rolf Harder thuis, in zijn werkkamer, hangt een foto van een oude typemachine. Een antieke Wellington. Die stond in het kantoor waar hij in 1989 als makelaar en taxateur begon. “De grootste innovatie in die tijd was het correctielint”, grapt hij erbij. Heel anders dan toen, voltrekken de innovaties van nu zich in razende vaart. Met meer impact ook. Hoe ziet Harder, sinds 2022 NVM-bestuurder met de portefeuille Taxeren, de toekomst van het taxatievak in het licht van de technologische en maatschappelijke ontwikkelingen?

Het verhaal van de Wellington vertelt Harder steevast aan de studenten van de Academie voor Vastgoed, waar hij al doceerde voordat hij NVM-bestuurder werd. Hij wil er de angst voor ontwikkelingen als kunstmatige intelligentie, big data en automatisering mee wegnemen. “Innovaties zijn er altijd geweest en hoeven geen bedreiging te zijn”, benadrukt hij. “Als je maar lenig en flexibel blijft, meeloopt met de ontwikkelingen in de technologie, kun je als taxateur behoorlijk relevant blijven. Zie innovaties juist als een kans.”

Van vaststellen naar onderbouwen

Taxateurs hebben in het afgelopen decennium al met grote veranderingen te maken gehad. “De introductie van de Europese en internationale standaarden heeft voor een verdere professionalisering van het taxatievak gezorgd”, geeft hij als voorbeeld. “Tot 2016 waren taxateurs helemaal geprogrammeerd op het vaststellen van de juiste waarde. Dat is omgeslagen naar het onderbouwen van die waarde.” Er wordt ook steeds meer diepgang in het taxatierapport verlangd: uitgebreide onderbouwingen bij een hele reeks onderwerpen.

Hoe taxateurs hun vak invulling geven, blijft volgens Harder veranderen. “Vastgoedinformatie komt steeds makkelijker beschikbaar. Het zal voor een taxateur dus steeds meer om het valideren van die informatie gaan, dan om het zelf verzamelen van informatie. Daar zul je dus nieuwe skills en competenties voor moeten ontwikkelen.”

Innovaties zijn kansen

Nu taxateurs over uitgebreide hulpmiddelen kunnen beschikken om informatie te ontsluiten en automatisch te verwerken, moet je daar ook binnen het onderwijs op inzetten, geeft Harder aan. Een kritische houding tegenover zulke technologie vindt hij minstens zo belangrijk. “Taxateurs moet worden aangeleerd vragen te blijven stellen”, licht hij toe. “Hoe maak je als taxateur verantwoord gebruik van dit soort producten en diensten? En klopt de informatie die je voorgeschoteld krijgt, of moet je juist even verder kijken?”

AI-toepassingen blijven ondersteuningsmiddelen, benadrukt Harder. En ze zijn niet feilloos. “Wij zien nog altijd dat modelmatige waarderingen flink uit de bocht kunnen vliegen. In bepaalde gevallen komen er veel te optimistische waarderingen uit. En dan is het maar goed dat er een deskundig iemand meekijkt.”

Taxeren heeft toekomst

Harder ziet dat het taxatievak nog altijd evolueert. Hij put daar energie uit én het geeft hem vertrouwen in de toekomst. “Ik blijf het een fascinerend vak vinden,” zegt hij enthousiast, “met een fascinerende verantwoordelijkheid.” Dat laatste zit hem vooral in de maatschappelijke functie om overkreditering en onderschatting van kredietrisico's te voorkomen. “Zolang toezichthouders die rol bij een professional onderbrengen – en ik verwacht dat ze dat nog heel lang zullen doen - geloof ik in een langetermijntoekomst voor de taxateur. De kredietcrisis heeft de banken en toezichthouders wakker geschud op dat vlak.”

Drempels herijken of wegnemen

Toch kijkt Harder liever niet verder vooruit dan een jaar of drie, als het gaat om de ontwikkeling van het taxatievak. “En zelfs dan zitten er veel onzekerheden in mijn verwachtingen”, zegt hij. “Ik zie ontwikkelingen op AI-gebied die ik twee weken tevoren nog voor onmogelijk hield. Artificial intelligence – en straks ook agentic AI – zijn iets nieuws aan de horizon dat heel veel impact gaat hebben op het taxatievak.”

Vooruitlopend op de toekomst heeft NVM al een onderscheid gemaakt tussen laag-, midden- en hoogcomplex vastgoed. “Die vragen namelijk om heel andere aanvliegroutes. Ze vereisen ook andere producten en diensten die wij kunnen ontwikkelen en die allemaal hun rol hebben binnen wat meer specifieke situaties van onze opdrachtgevers.” NVM zal de komende jaren daarom sterk inzetten op het verbeteren van alle processen, producten en diensten rondom de taxateur, stelt Harder in het vooruitzicht. “We willen de drempels die taxateurs nu ervaren herijken of wegnemen. En dat zullen we samen met de hele keten doen.”