In de uitzending van Radar van maandag 23 februari 2026 werd bericht over mogelijke beïnvloeding van taxateurs door aankoopmakelaars. In het programma werd door enkele makelaars geïnsinueerd dat taxateurs hun waardering soms zouden afstemmen op de biedingsprijs van kopers. Tegelijkertijd benadrukten Vereniging Eigen Huis, Vastgoed Nederland en NVM in de uitzending juist het belang van onafhankelijk en objectief taxeren. NRVT onderstreept nadrukkelijk: onafhankelijke en objectieve taxaties vormen de kern van het beroep van Register-Taxateur en zijn essentieel voor het maatschappelijk vertrouwen in vastgoedtaxaties. Zelfs de schijn van beïnvloeding moet worden vermeden.

Rolopvatting in het aankoopproces

In de uitzending reflecteerden verschillende partijen op het aankoopproces, de totstandkoming van biedingen en de rol van taxateurs daarbij. Daarbij kwam ook het spanningsveld aan bod dat kan ontstaan tussen een biedingsprijs en een uiteindelijke taxatiewaarde. Het is belangrijk te benadrukken dat de taxateur hierin een objectieve rol heeft: hij volgt de markt, maar maakt deze niet, en laat zich niet leiden door belangen van betrokkenen bij de transactie.

Onafhankelijkheid en objectiviteit staan voorop

Een Register-Taxateur is op grond van de geldende gedrags- en beroepsregels verplicht om autonoom tot een bepaling van de waarde te komen. Dit betekent dat de taxateur een eigen, professionele afweging moet maken, gebaseerd op objectieve gegevens en feiten, en dat hij zich niet mag laten leiden door externe wensen of verwachtingen. NRVT heeft eerder voorbeelden gepubliceerd waarin externe verwachtingswaarden, zoals een ‘wenswaarde’, de professionele oordeelsvorming onder druk kunnen zetten. Spreekt een opdrachtgever een wenswaarde uit, dan mag de taxateur zich hier niet door laten leiden. Het is van belang dat de taxateur deze mogelijke bedreiging tijdig herkent, de juiste mitigerende maatregelen neemt en deze zaken altijd goed vastlegt in zijn taxatiedossier.

In de uitzending werd door enkele makelaars gesproken over het ‘meedenken’ met een situatie of het ‘meenemen’ van een taxateur in een rekensom. Het is daarbij essentieel om onderscheid te maken tussen het delen van feitelijke marktinformatie en het sturen op een gewenste uitkomst. Zodra overleg erop is gericht om een taxatiewaarde te laten aansluiten bij een biedingsprijs of om een transactie mogelijk te maken, komt de onafhankelijkheid van de taxateur in het geding.

De kernboodschap voor Register-Taxateurs is daarom helder: laat je niet beïnvloeden, door niemand, en wees alert op signalen van druk of sturing.

Lessen uit de praktijk

Een concreet voorbeeld uit de tuchtrechtspraak illustreert wat er kan gebeuren wanneer een Register-Taxateur toegeeft aan externe verwachtingen. In een uitspraak van 8 juli jl. verlaagde een taxateur de marktwaarde op verzoek van de opdrachtgever, nadat deze had aangegeven dat de oorspronkelijke waarde ‘te hoog’ was. Het tuchtcollege oordeelde dat dit handelen in strijd was met artikel 11 van het Reglement Gedrags- en Beroepsregels, omdat de taxateur zich ontvankelijk toonde voor de wenswaarde van de opdrachtgever en daarmee afbreuk deed aan de vereiste onafhankelijkheid en objectiviteit. De taxateur kreeg daarom een voorwaardelijke schorsing opgelegd.

Deze uitspraak laat zien dat niet alleen daadwerkelijke beïnvloeding, maar ook mechanismen die daarop kunnen wijzen — zoals het selecteren van een taxateur op basis van de verwachting dat de uitkomst ‘beter past bij de situatie’ — problematisch zijn. Dergelijke situaties kunnen de indruk wekken dat een taxatie niet volledig autonoom tot stand komt.

Gevolgen bij beïnvloeding

Als een Register-Taxateur zich laat beïnvloeden bij een taxatie, kan dit leiden tot een tuchtklacht bij het onafhankelijke tuchtcollege. Taxateurs mogen een opdracht uitsluitend aanvaarden en uitvoeren als zij in volledige vrijheid, zonder druk of beïnvloeding, tot een waardering kunnen komen. Bij (de schijn van) belangenverstrengeling — bijvoorbeeld door betrokkenheid bij het vastgoedobject of door persoonlijke of zakelijke relaties met de opdrachtgever — dient de taxateur de opdracht te weigeren.

Vertrouwen in vastgoedtaxaties

De uitzending van Radar onderstreept het belang van duidelijke rolafbakening en professionele afstand in een markt waarin de belangen groot zijn. NRVT benadrukt daarom nogmaals dat volledige onafhankelijkheid en objectiviteit een fundamentele kernwaarde is en zet zich blijvend in voor heldere regelgeving en effectief toezicht, om het maatschappelijk vertrouwen in vastgoedtaxaties te borgen.
 

Bekijk hier de uitzending van Radar.