In de tuchtpraktijk speelt regelmatig de vraag of een klacht juridisch ontvankelijk is. Een recente uitspraak van het Tuchtcollege NRVT behandelt precies zo’n belangrijke procesvraag. Centraal stond hier of nog geklaagd kan worden over een taxatierapport dat na het uitbrengen is ingetrokken. Het tuchtcollege maakte duidelijk dat dit wel degelijk kan. Daarbij benadrukt de uitspraak ook een belangrijke nuance: niet alleen de opsteller van een rapport, maar ook de plausibiliserende taxateur kan tuchtrechtelijk verantwoordelijk worden gehouden. Zodra een rapport is uitgebracht, krijgt het namelijk een maatschappelijke status en kan het worden gebruikt bij transacties, besluitvorming of juridische procedures. Die invloed verdwijnt niet door intrekking.

Ingetrokken rapport in taxatie rondom twee sportcomplexen

In de betreffende zaak had een klager een klacht ingediend tegen twee taxateurs over een uitgebracht taxatierapport. Het ging om een taxatie in het kader van de verkoop van gemeentelijke sportcomplexen. De klager stelde dat de uitgangspunten in het rapport onjuist waren en dat één van de taxateurs niet onafhankelijk had opgetreden. Nadat het conceptrapport was uitgebracht, besloten de taxateurs het document in te trekken. Dit deden zij niet omdat het rapport onjuist was, maar om geen schijn van afhankelijkheid te wekken. Vervolgens voerden de taxateurs aan dat de klacht niet-ontvankelijk moest worden verklaard, omdat het rapport inmiddels was ingetrokken en volgens hen daardoor geen relevante professionele taxatiedienst meer vormde.

Plausibiliserende taxateur heeft ook een verantwoordelijkheid

Het tuchtcollege oordeelde dat een ingetrokken rapport nog steeds de basis kan vormen voor een klacht. Het intrekken van een rapport heeft geen terugwerkende kracht. De feitelijke gedraging – het opstellen en beschikbaar stellen van het rapport – blijft het normatieve uitgangspunt voor ontvankelijkheid. Daarmee is een klacht over een eerst uitgebracht en later ingetrokken rapport volgens het tuchtcollege ‘gewoon’ ontvankelijk. Wat deze uitspraak extra interessant maakt, is dat het tuchtcollege geen onderscheid maakte tussen de opsteller en de plausibiliserende taxateur (in de uitspraak aangeduid als ‘validerend taxateur’). Beiden kregen dezelfde tuchtrechtelijke maatregel opgelegd: een schorsing van vier maanden, waarvan twee maanden voorwaardelijk. Dit onderstreept dat plausibiliseren geen formaliteit is, maar een wezenlijke verantwoordelijkheid in het taxatieproces.

Betekenis van deze uitspraak in de praktijk

Voor Register-Taxateurs betekent deze uitspraak dat het intrekken van een rapport hen niet ontslaat van tuchtrechtelijke verantwoordelijkheid over de gedragingen die aan dat rapport ten grondslag liggen. Zodra een rapport is uitgebracht, kan het zijn weg vinden in het maatschappelijk verkeer en daar invloed uitoefenen. Het terugtrekken van een rapport kan wel zinvol zijn om verdere verspreiding te voorkomen of schijn van afhankelijkheid te vermijden, maar het neemt niet weg dat het rapport al heeft bestaan en mogelijk gevolgen heeft gehad. Juist die potentiële werking in het maatschappelijk verkeer maakt dat het rapport tuchtrechtelijk toetsbaar blijft.

Elke stap in het taxatieproces telt: ook wanneer je plausibiliseert, ben je als Register-Taxateur verantwoordelijk voor de kwaliteit en integriteit van het eindproduct.